Sociale en economische rechten
Sociale bijstand, dringende medische hulp, een eigen bankrekening: onder bepaalde voorwaarden kunnen vreemdelingen in België aanspraak maken op dezelfde sociale en economische rechten als gewone burgers. Toch nemen overheden of bedrijven soms maatregelen waardoor ze anders worden behandeld. Omdat zij zich vaak al in een kwetsbaardere situatie bevinden, is de impact daarvan extra groot.
Verschil in behandeling
Soms dreigen bepaalde maatregelen, die vaak zijn ingegeven door besparingen, de sociale en economische grondrechten van vreemdelingen in te perken. Dat is bijvoorbeeld zo voor de toegang tot sociale bijstand voor bepaalde EU-burgers of de toegang tot een bankrekening voor bepaalde derdelanders. Ook de zogenaamde vreemdelingenretributie voor een resem administratieve verzoeken vormt een financiële barrière voor heel wat vreemdelingen.
Achterstallige lonen van derdelanders in onwettig verblijf
In 2009 heeft de Europese Unie in de zogenaamde sanctierichtlijn een aantal sancties en maatregelen vastgelegd tegen werkgevers van onwettig verblijvende onderdanen van derde landen. België heeft die richtlijn in nationaal recht omgezet met de wet 11 februari 2013. Die wet geeft een reeks organisaties de bevoegdheid om in rechte op te treden om de onbetaalde lonen te recupereren van derdelanders die hebben gewerkt zonder op dat moment over verblijfspapieren te beschikken. Naast de vakbonds- en werkgeversorganisaties heeft ook Myria die bevoegdheid. In 2022 hebben Fairwork Belgium, CIRÉ en Foyer vzw eveneens deze mogelijkheid gekregen.
In het kader van dit klachtenmechanisme kunnen deze organisaties ook zónder het akkoord van de werknemer in rechte optreden. De wet bepaalt eveneens dat de overheid bij koninklijk besluit nog een aantal bijkomende organisaties moet aanduiden om in rechte op te treden in het kader van het klachtenmechanisme. Myria stelt vast dat dit tot op vandaag nog altijd niet is gebeurd.
Myria en FAIRWORK Belgium hebben in maart 2022 een protocol ondertekend om nauwer samen te werken op het vlak van de verdediging van de rechten van werknemers uit derde landen in irregulier verblijf. Naast expertise uitwisselen, kunnen de beide organisaties ook samen dossiers opvolgen en beleidswerk doen.
Geen toegang tot een (basis)bankrekening
Sommige derdelanders ondervinden problemen als ze een bankrekening willen openen. Banken weigeren hun een rekening omwille van hun verblijfsstatus of nationaliteit, soms zonder enige motivering. Ontdek hier de voorwaarden om toegang te krijgen tot een gewone bankrekening of tot een zogenaamde basisbankrekening met een beperktere dienstverlening. En leer welke stappen iemand kan zetten bij een weigering.
Publicatie
[Nieuwsbrief] Myriade van juni 2026
De Myriade van juni met o.a. de katern “Bevolking en bewegingen”, het preventief bezoek aan het gesloten centrum van Merksplas, het cijfer van de maand over detacheringen en de hoorzitting in de Kamer over woonstbetredingen
Publicatie
Migratie in cijfers en in rechten 2026: het jaarverslag van Myria
Myria publiceert “Bevolking en bewegingen”, de eerste thematische katern van zijn jaarverslag Migratie in cijfers en in rechten 2026. Naast de immigratiecijfers behandelt de katern de samenstelling van de bevolking volgens de herkomst, de emigraties en de afgeleverde eerste verblijfstitels.
Publicatie
[Advies] Wet op de woonstbetredingen: vage voorwaarden, weinig garanties
***Update*** De federale regering heeft ingestemd met een wetsontwerp dat toelaat om over te gaan tot woonstbetredingen met het oog op de aanhouding van vreemdelingen zonder papieren die een bedreiging vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid.
[Nieuwsbrief] Myriade van mei 2026
In de Myriade van mei: ministers van Buitenlandse Zaken herbevestigen steun aan de onafhankelijkheid van het EHRM, meeting van de free movement bodies, cijfer van de maand, Myria bezoekt “Dublin”-centrum, nieuwe EMN “inform” en een arrest van het Grondwettelijk Hof.
Publicatie
[Nieuwsbrief] Myriade van april 2026
In de Myriade van april: de aanpassing van Myria’s telefonische permanentie, de daling van de eerste verzoeken om internationale bescherming, het wetsontwerp inzake woonstbetredingen en de veroordeling van België in het kader van de opvangcrisis.
Publicatie
[Nieuwsbrief] Myriade van maart 2026
In onze nieuwsbrief van maart: de onafhankelijkheid van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, het spreidingsplan inzake de opvangplaatsen en een ontmoeting met de luchtvaartpolitie.