Terugkeer, detentie en verwijdering

Myria waakt over de grondrechten van vreemdelingen die worden vastgehouden of in een procedure van verwijdering of terugkeer zitten. Het heeft daarvoor het bezoekrecht van de administratieve detentieplaatsen en moet ook op de hoogte worden gehouden van de klachten bij de Klachtencommissie.

Bevel om het grondgebied te verlaten (BGV)

Vreemdelingen die niet (langer) voldoen aan de voorwaarden om wettig in België te verblijven, kunnen van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) een bevel om het grondgebied te verlaten (BGV) krijgen. 

Er zijn twee manieren om het grondgebied vrijwillig te verlaten:

  • vrijwillig vertrek: op eigen initiatief, zonder ondersteuning of begeleiding;
  • begeleide vrijwillige terugkeer: met ondersteuning en begeleiding van organisaties zoals Caritas, IOM of van DVZ.

Voor vreemdelingen die het grondgebied moeten verlaten, kan de overheid overgaan tot een verwijdering en hen daarvoor in detentie houden:

  • als de vreemdeling zich aandient aan de grens en hem de toegang wordt geweigerd, spreken we van een terugdrijving;
  • als de vreemdeling wordt aangehouden in irregulier verblijf en geen gevolg heeft gegeven aan een BGV binnen de opgelegde termijn of een BGV heeft gekregen zonder uitvoeringstermijn.

Een verwijdering gebeurt met of zonder escorte. Dat hangt af van het feit of de vreemdeling zich al dan niet verzet tegen zijn vertrek. Een verwijdering mét escorte komt overeen met een gedwongen terugkeer of een repatriëring. De Algemene Inspectie van de federale en lokale politie (AIG) moet controleren of de begeleiders van een escorte geweld of dwang gebruiken.

Detentieplaatsen van vreemdelingen

De DVZ kan een vreemdeling in detentie houden met het oog op zijn verwijdering. Dat wordt ook administratieve detentie genoemd:

* ofwel in een van de zes gesloten centra:

  • Transitcentrum Caricole in Melsbroek, naast de luchthaven van Zaventem
  • Repatriëringscentrum 127bis in Steenokkerzeel, naast de luchthaven van Zaventem
  • Centrum voor illegalen Vottem
  • Centrum voor illegalen Merksplas
  • Centrum voor illegalen Brugge 
  • Centrum voor illegalen Holsbeek

* ofwel in een alternatief voor detentie, de zogenaamde terugkeerwoningen of woonunits (alleen voor gezinnen met minderjarige kinderen).

DVZ kan ook bepaalde categorieën van asielzoekers in detentie houden (asielaanvragen aan de grens, meervoudige asielaanvragen, asielaanvragers in Dublin-procedure, …).

De Belgische wetgeving voorziet in gesloten centra voor vreemdelingen die worden teruggedreven aan de grens vanuit de regionale luchthavens in Deurne, Oostende, Wevelgem, Gosselies en Bierset. Deze centra worden evenwel sinds 2012 niet meer gebruikt. Een vreemdeling die aan de grens wordt aangehouden wordt, na kennisgeving, naar een gesloten centrum gebracht, tenzij er een vlucht is in de uren die daarop volgen.

Migratie in cijfers en in rechten 2026: het jaarverslag van Myria Publicatie

Migratie in cijfers en in rechten 2026: het jaarverslag van Myria

13 november 2026

Myria publiceert “Internationale bescherming”, de tweede thematische katern van zijn jaarverslag Migratie in cijfers en in rechten 2026. Naast de cijfers rond de verzoeken om bescherming die in België werden ingediend en de beslissingen van de autoriteiten behandelt de katern het fenomeen van de migratiestromen van vluchtelingen en asielzoekers tussen EU-lidstaten (beter bekend als “secundaire bewegingen”) en de maatregelen op Europees en Belgisch niveau om die in te perken.

[Persbericht] Houd in strijd tegen secundaire migratie ook rekening met daadwerkelijke noden van personen op de vlucht Publicatie

[Persbericht] Houd in strijd tegen secundaire migratie ook rekening met daadwerkelijke noden van personen op de vlucht

13 november 2026

Myria publiceert de tweede katern van zijn jaarverslag Migratie in cijfers en in rechten 2026 over internationale bescherming. Daarin presenteert het de cijfers rond de verzoeken om bescherming die in België werden ingediend en de beslissingen van de autoriteiten. Ook wordt het fenomeen aangekaart van de migratiestromen van vluchtelingen en asielzoekers tussen EU-lidstaten (“secundaire bewegingen”) en de maatregelen op Europees en Belgisch niveau om die in te perken.