Sinds lang wordt België beschouwd als een bestemmingsland voor personen die op zoek zijn naar internationale bescherming binnen de EU. Daarbij wordt zowel gedoeld op asielzoekers als op begunstigden van bescherming die al een verzoek hebben ingediend of een status hebben verkregen in een andere lidstaat en die een nieuw verzoek indienen in België. Gaandeweg is het voorkomen van die zogeheten “secundaire” bewegingen uitgegroeid tot een prioriteit binnen het Belgische en Europese migratiebeleid.  

In België heeft deze doelstelling onder meer geleid tot maatregelen die in de zomer van 2025 zijn genomen om de toegang tot opvang te beperken voor begunstigden van internationale bescherming in een andere lidstaat (houders van een “M-status”). Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) heeft hun verzoeken ook prioritair behandeld. Parallel daarmee hebben de Belgische autoriteiten hun inspanningen opgedreven om de overdrachten van asielzoekers krachtens de Dublin-verordening uit te voeren. Deze politieke prioriteit kreeg concreet vorm door de opening van een specifiek centrum voor die overdrachten, de vaker voorkomende verlenging van de overdrachtstermijnen en de herneming van overdrachten naar sommige lidstaten ondanks de blijvende bezorgdheid over de opvangvoorwaarden en de naleving van de grondrechten. 

De strijd tegen secundaire bewegingen staat ook centraal in de bepalingen die in het kader van het Migratie- en asielpact van de EU werden aangenomen. De nieuwe regelgeving betreffende de secundaire bewegingen wordt geanalyseerd en Myria besluit dat het om een versterkt stelsel van preventie en ontrading gaat. Het maakt zich met name zorgen over de progressieve uitholling van het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel, de ingekorte beroepstermijnen en de afschaffing van de automatisch schorsende werking van bepaalde beroepen.  

Myria stelt vast dat de strijd tegen secundaire bewegingen legitieme doelstellingen nastreeft met betrekking tot het beheer van het gemeenschappelijke Europese asielstelsel. Wel mogen de maatregelen die worden geïmplementeerd niet leiden tot een afzwakking van de gegarandeerde beschermingsstandaarden voor personen op zoek naar bescherming. Achter wat soms als “asielshoppen” wordt afgeschilderd schuilt vaak een zoektocht naar effectieve bescherming. Ook al staat de strijd tegen secundaire bewegingen momenteel centraal in het migratiebeleid, toch mag de eerste doelstelling van het asielstelsel niet uit het oog worden verloren: personen beschermen die dat nodig hebben, met respect voor de menselijke waardigheid en de rechtsstaat. 

Vooreerst houdt de langdurige opvangcrisis aan: in 2025 konden 7.015 personen niet worden opgevangen op de dag dat hun verzoek om internationale bescherming werd geregistreerd (vooral alleenstaande mannen).  

Het jaar 2025 werd voorts gekenmerkt door een daling van het aantal eerste verzoeken om internationale bescherming die in België werden ingediend, met 27.574 verzoeken in 2025 tegenover 33.146 in 2024. Die daling valt met name te verklaren door een terugval van het aantal eerste verzoeken van Syriërs en Palestijnen. Het aantal eerste verzoeken daalt eveneens in de EU-27 (-27%), vooral ten gevolge van een daling in Duitsland, maar ook in Spanje, Italië en Frankrijk. In 2025 zijn de voornaamste nationaliteiten van de verzoekers om internationale bescherming (die een eerste verzoek indienen) in België Palestijnen (2.814), Eritreeërs (2.592) en Afghanen (2.398). 

Ook het aantal beslissingen tot toekenning van internationale bescherming is gezakt, van 16.528 in 2024 naar 9.014 in 2025. De erkenningsgraad van zijn kant is gedaald van 47% in 2024 naar 28% in 2025. Meerdere factoren verklaren die trend: de bevriezing van de dossiers van Syriërs door het CGVS tot 1 november 2025, het stijgende aantal niet-ontvankelijkheidsbeslissingen voor Palestijnen, alsook de daling van de beschermingsgraad voor die twee nationaliteiten en voor Burundezen.  

Het is de eerste keer dat er een dermate groot aandeel niet-ontvankelijkheidsbeslissingen wegens bescherming in een andere lidstaat (M-status) wordt vastgesteld. In 2025 hadden de niet-ontvankelijkheidsbeslissingen betrekking op 4.136 personen (op een totaal van 7.462), versus 839 personen (op een totaal van 4.570) in 2024. 77% van de beslissingen gelinkt met een M-status had in 2025 betrekking op Palestijnen. 

Daarnaast presenteert Myria de cijfers inzake tijdelijke bescherming toegekend aan personen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten: in 2025 heeft de Dienst Vreemdelingenzaken 8.756 attesten afgeleverd, tegenover 13.277 in 2024, een algehele daling dus. Het weigeringsaandeel bij die bescherming loopt op tot 27%, een niveau dat nooit eerder is waargenomen. Eind februari 2026 telde de EU-27 ruim 4.400.000 begunstigden van tijdelijke bescherming, onder wie 95.160 in België, goed voor 2% van het totale aantal binnen de EU. Duitsland (29%) en Polen (22%) nemen alleen al meer dan de helft daarvan voor hun rekening. 

Joris Delporte • 0471 70 72 98 • joris.delporte@myria.be 

Vanessa Fusco • 0471 70 72 99 • vanessa.fusco@myria.be