In 2024 werden er 43.776 positieve beslissingen genomen voor visa lang verblijf. Gezinsmigratie vertegenwoordigde 48% van die visa, vooral voor Syrische, Afghaanse en Turkse onderdanen, terwijl 26% werd toegekend voor academische redenen, voornamelijk aan Chinese, Marokkaanse en Kameroense onderdanen.

Sinds eind 2023 heeft Myria heel wat meldingen ontvangen van en voor Belgen van Palestijnse origine of Palestijnen met een verblijfsrecht in België. Die meldingen gaan voornamelijk over de mogelijkheden inzake de evacuatie en de visumprocedures voor gezinshereniging of om humanitaire redenen vanuit Gaza. De betrokkenen bevinden zich in een situatie van uitzonderlijke stress en zorgen over het lot van hun familieleden ter plaatse.

Eind april 2025 besloot de overheid om de Belgische evacuatielijst voorlopig af te sluiten, en in te zetten op de evacuatie van personen die tot dan toe werden geïdentificeerd als rechthebbenden (op basis van de criteria van de vorige regering). Over die beslissing werd er niet gecommuniceerd, wat leidde tot onduidelijkheid en onzekerheid.

Ook vandaag krijgen veel mensen die de Belgische overheden contacteren een boodschap die geen houvast biedt, met name dat zij niet op de vastgelegde lijst staan, maar dat dit niet noodzakelijk betekent dat zij niet in aanmerking komen in de toekomst. Myria begrijpt dat operationele en externe beperkingen een prioritering noodzakelijk maken. Tegelijk zijn houvast en voorspelbaarheid cruciaal voor familieleden. Gezien de ernst van de situatie voor familieleden in Gaza en met het oog op het waarborgen van het recht op een gezinsleven, roept Myria de Belgische overheid dan ook op om:

• zo snel mogelijk een beslissing te nemen over wie rechthebbend is op evacuatie en blijvend rechthebbenden te identificeren;
• categorieën van rechthebbenden op evacuatie zo veel mogelijk af te stemmen op de categorieën waarvoor België een visum of verblijfsrecht toegekend heeft, in het bijzonder om familiale redenen;
• transparant te communiceren over de volgorde van evacuaties en de factoren die de evacuaties beïnvloeden.

Myria heeft vastgesteld dat veel gezinnen geen gepaste begeleiding vonden bij aanvragen voor gezinshereniging en bij aanvragen voor humanitaire visa. Voor familieleden die geen recht op gezinshereniging hebben, bleef de toegang tot de humanitaire visumprocedure afgesloten. Daarnaast merkte Myria lange behandelingstermijnen bij de visumprocedures, bij DVZ en sinds de zomer van 2025 ook bij het Consulaat-Generaal in Jeruzalem, dat toen veel capaciteit moest inzetten voor evacuaties. Zo liep alleen al de indiening van een aanvraag vaak maandenlang vertraging op.

Algemeen blijft Myria de overheden oproepen om meer inspanningen te leveren teneinde correcte, duidelijke en proactieve informatie te verlenen en meer procedurele soepelheid en snelheid aan de dag te leggen, zowel wat de evacuatie betreft als inzake de indiening en behandeling van visumaanvragen. Daartoe moeten overheidsdiensten en diplomatieke posten worden versterkt.

Het EU-Pact inzake Migratie en Asiel verplicht België om tegen juni 2026 een onafhankelijk toezichtmechanisme op te zetten voor de eerbiediging van de grondrechten en voor individuele klachten. Dat mechanisme geldt alleen voor personen die aan een screening en asielprocedures aan de grens zijn onderworpen. Het Belgische uitvoeringsplan laat wel nog veel onduidelijkheid bestaan over de concrete operationalisering van het mechanisme. Myria dringt erop aan om het toezicht te beschouwen als een integraal onderdeel van het Pact en als een garantie voor de goede werking van de nieuwe procedures.