Grondrechten

Grondrechten of fundamentele rechten zijn rechten of vrijheden van individuele burgers tegenover de staat en tegenover elkaar. Ze zijn vervat in de menselijke waardigheid die gelijk is voor iedereen. De termen grondrechten en mensenrechten worden vaak door elkaar gebruikt. Het verschil? Grondrechten worden gewaarborgd door de Grondwet, mensenrechten door internationale verdragen.

Vreemdelingen hebben dezelfde grondrechten als Belgen

Toch zijn vreemdelingen kwetsbaarder voor discriminatie en uitbuiting dan Belgen. Niet alleen door medeburgers, maar ook door bedrijven of zelfs de overheid. Daarom is extra waakzaamheid nodig. Een democratie moet ervoor zorgen dat iedereen zijn grondrechten voluit kan uitoefenen. Alleen dan blijft het risico op schendingen beperkt.

Myria waakt over het respect van de grondrechten van vreemdelingen

In België is Myria het onafhankelijke overheidsorgaan dat erop toeziet dat de grondrechten van vreemdelingen gerespecteerd worden. Het doet dat binnen de limieten van de federale bevoegdheden. Het volgt de rechtspraak en wetgeving op de voet en is een actieve waarnemer van de praktijken van de Belgische administraties en politie tegenover vreemdelingen. Zo gaat het ter plaatse kijken in de administratieve detentiecentra (gesloten centra).

Zowel individuele als structurele opvolging

In de praktijk vervult Myria zijn opdracht als bewaker van de grondrechten op twee fronten:

  • Individuele dossiers: Myria biedt directe hulp aan vreemdelingen en hun begeleiders met vragen over hun grondrechten of hun verblijfssituatie. De concrete dossiers leggen vaak structurele mankementen bloot: wetten of reglementen die de grondrechten in het gedrang brengen, administraties die wetteksten niet correct toepassen, dingen in de dagelijkse werking die verkeerd lopen …
  • Structurele dossiers: Myria analyseert de informatie die het verzamelt uit die individuele dossiers, eigen onderzoek en overleg met alle betrokken actoren. Het stuurt aan op structurele oplossingen en formuleert adviezen en aanbevelingen aan alle overheden.

Permanente dialoog

Myria gaat permanent in dialoog met de overheden en administraties die bevoegd zijn rond vreemdelingenrecht. Daarnaast is het actief in verschillende nationale samenwerkingsverbanden met andere organisaties die vreemdelingen begeleiden. Ook internationaal neemt het deel aan verschillende overlegplatformen op gebied van migratie en mensenrechten.

Respect voor Europese en internationale normen

Myria waakt er ook over dat de grondrechten van vreemdelingen gerespecteerd worden bij de aanname, omzetting en hervorming van Europese en Belgische normen. Het ziet er ook op toe dat de overheid de aanbevelingen volgt van internationale mensenrechtenorganisaties zoals de Verenigde Naties, de Raad van Europa en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Myria volgt de ontwikkelingen van de grondrechten in tien domeinen.

Recente ontwikkelingen rond grondrechten